به نام خداوند بخشندهء مهربان

سید مرتضی بختیاری وزیر دادگستری در نامه‌ای به روسای دادگستری‌های سراسر کشور، نحوه محاسبه دیه در سال 89 را ابلاغ کرد.

در اجرای ماده 297 قانون مجازات اسلامی و با عنایت به فتوای مقام معظم رهبری و اخذ نظر اشخاص خبره و مراکز ذیربط، قیمت سوقیه اعیان 3گانه موضوع احکام دیه مندرج در بندهای 1، 2 و 3 ماده مذکور به شرح زیر برای سال 1389 که به تصویب ریاست قوه قضائیه رسیده، اعلام می‌شود. مقتضی است کلیه مراجع قضایی ارقام زیر را مبنای محاسبه دیه قرار دهند.

1-ارزش‌ ریالی دیه کامل بر مبنای قیمت عین بند 1 ماده 297 قانون مجازات اسلامی چهارصد و پنجاه میلیون ریال (450000000)

2-ارزش ریالی دیه کامل بر مبنای قیمت عین بند 2 ماده 297 قانون مجازات اسلامی پانصد و پنجاه میلیون ریال (550000000)

3-ارزش ریالی دیه کامل بر مبنای قیمت عین بند 3 ماده 297قانون مجازات اسلامی نهصد میلیون ریال (900000000)

ارزش ریالی دیه کامل برمبنای قیمت عین بند های یک ، دو و چهار ماده 297  قانون مجازات اسلامی در سال 13۸۸ ، به ترتیب چهارصد میلیون ، چهارصد و چهل میلیون و چهارصد و پنجاه میلیون ریال بود.

نکتهء قابل توجه در قیمت گذاری جدید دیه تفاوت فاحش میان اعیان مختلفه می باشد.

نکتهء دیگر اینکه مسلماً کسانی که محکوم به پرداخت دیه می گردند، بند 1 از مادهء 297 را به عنوان مبنای پرداخت دیه انتخاب می نمایند (450 میلیون ریال )، به همین دلیل برخی اعتقاد دارند مبنای تعیین دیه باید تغییر کند و یک ملاک واحد و امروزی مبنا قرار گیرد. البته مبلغ دیه قابل توجه بوده و بحث در میزان این مبلغ نیست، هرچند هیچ چیز ارزش جان از دست رفته را ندارد اما مبلغ به میزان کافی سنگین می باشد، به همین دلیل هم زندانیان دیه امروزه اکثر زندانیان کشور را تشکیل می دهند. اما به هرحال وجود همین ملاک های مندرج در بندهای شش گانهء مادهء 297 ق.م.ا که برگرفته است فقه اسلامی است مانع بروز اختلاف در تعیین خونبهای افراد است.

و نکتهء آخر اینکه به علت ملاک بودن اعیان مختلفه مانند شتر، گاو و گوسفند در تعیین میزان مبلغ دیه، زندانیان دیه باید قیمت یوم الاداء این حیوانات را به خانوادهء مجنی علیه بپردازند و نه قیمت روزی که دادنامه صادر شده است، امری که این دین را با سایر دیون مالی متفاوت می سازد. یعنی یک زندانی دیه هر زمان که بخواهد دیه را پرداخت نماید باید مبلغ روز این اعیان را بپردازد. امری که هرچند ظاهراً به عدالت نزدیک تر است اما باز به اعتقاد برخی نیاز به باز بینی دوباره دارد.