ـ از سال 11 هجری که پیامبر اسلام رحلت نمود تا سال 60 هجری که معاویه فوت کرد چهل و نه سال طول کشید این سالها به تفکیک حاکمیت به شرح ذیل است:

1- سال 11 هجری رحلت پیامبر اسلام

2-  سال13  هجری فوت ابابکر، مدت خلافت: 2 سال و 3 ماه و 10 روز

3-  سال 23 هجری قتل عمر، مدت خلافت: 10 سال و 6 ماه و 4 روز

4-  سال 35 هجری قتل عثمان، مدت خلافت: 13 سال (8 ماه کم)

5-  سال 40 هجری شهادت علی (ع)، مدت حکومت: 4 سال و 9 ماه و 8 روز یا 5 سال و 3 ماه و 7 روز

6-  سال 41 هجری صلح امام حسن (ع) با معاویه و بیعت مردم با معاویه در همان سال در بیت المقدس

7-  سال 60 هجری فوت معاویه، مدت حکومت: 19 سال و 8 ماه.

در این سالها دو جریان مشخص در تاریخ اسلام شکل گرفت. نماد یک جریان «یزید بن معاویه» است که در سال 60 هجری پس از پدرش به حکومت رسید و نماد جریان دیگر حسین بن علی (ع) است که در محرم سال 61 هجری در ماههای اولیه حکومت یزید به دست او به شهادت رسید...دو جریان پیامبری (ولایت) و پادشاهی (حکومت) دو دهه نخست پس از رحلت پیامبر اسلام با خانه نشینی علی (ع) و حکومت معاویه در شام در سال پنجم از خلافت عمربن خطاب چهره ای مشخص یافت. یک جریان بر اصول اسلامی و احکام قرآنی و سنت پیامبری پای می فشرد و جریان دیگر به حکومت و قدرت می اندیشید. ..

ـ معاویه 22 سال حاکم شام (سوریه کنونی)بود اززمانی که برادرش یزید بن ابی سفیان فوت کرد و عمر در سال پنجم حکومت خود معاویه را به شام فرستاد و پس از شهادت امیرمومنان از سال 40 تا 60 هجری 42 سال حاکم قلمرو اسلامی بود این سالهای طولانی سالهای استقرار پادشاهی حذف و طرد حاکمیت اسلامی بود. (1)

این دو جریان تاکنون ادامه یافته است و هیچ یک از آن دو نتوانسته است بر دیگری غلبه یابد. گاهی پادشاهان  جا را برای جامعه دینداران و فرزندان ولایت تنگ نموده اند و به کشتار آنها پرداخته اند و گاهی نیز دینداران و پیروان ولایت توانسته اند حاکمیت را از آن خود کنند و به رواج احکام دین عقلانیت دینی و عرفان دینی پرداخته اند به نظر می رسد با گسترش آموزه های دینی در سه سطح عمل دینی،‌عقلانیت دینی و عرفان دینی جوامع مسلمان ضرورت جمع میان ولایت و حاکمیت را احساس نموده اند.

1-(پیام آور عاشورا/ مهاجرانی/ ص 11)